• https://www.twitter.com/Aktifdan

Dış Ticaret Standartları

DIŞ TİCARET STANDARTLARI

Standardın Tanımı

Standart (Standard): Genel olarak standart, standardizasyon çalışmaları sonucunda
yetkili kurum ve/veya kuruluşlar tarafından hazırlanarak onaylanan, yerine getirilmesi gereken koşulları kapsayarak, uygulanması genellikle tarafların isteğine bırakılan teknik özellik veya belgelerdir. Diğer bir ifade ile standart (bir örneklik) kavramı; imalatta, anlayışta, ölçümde ve test işlemlerinde birlik ve beraberlik anlamına gelmektedir.
Uluslararası Standardizasyon Örgütü'nün (ISO) yaptığı tanıma göre, standardizasyon belirli bir faaliyetten ekonomik fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve iş birliği ile belirli kurallar koyma ve kuralları uygulama işlemidir.

Önemi


İhracat ve ithalatta optimizasyonun sağlanabilmesi için tüm ilgili tarafların katkı ve iş birliği ile belirli teknik kurallar konulması, bu kuralların uygulanması ile uygunluk değerlendirmesi ve belgelendirme işlemleridir.

Türkiye'de, Dünyada ve AB’ de Standart Kuruluşları


Türk Standartları Enstitüsü 132 sayılı Kuruluş Yasası ile kendisine verilen
“standartlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek her t
ürl üçalışmayı yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri düzenlemek “görevini yerine getirirken standardizasyonun yanı sıra kalite konusuna da eğilmiş ve bu alanda yürüttüğü çalışmalar son yıllarda özel bir önem ve yoğunluk kazanmıştır.
Avrupa Kalite Örgütü (EOQ ) üyesi olarak kalite alanındaki uluslararası gelişmeleri yakından izlemektedir. Türk Standartlar Enstitüsü Milletlerarası Elektroteknik Komisyonu(IEC), Avrupa Topluluğu Standart Kuruluşları(CEN veCENELEC) üyesidir.

Kalite sistem belgelendirme faaliyetleri, Türk Akreditasyon Kurumu TÜRKAK ve
Hollanda Akreditasyon Kurumu RVA tarafından akredite edilmiş olup
ülkemizin çağdaş kalite anlayışı açısından geri kalmaması için imkânlar ölçüsünde her türlü çaba gösterilmektedir.

Günümüz ekonomik ve teknolojik gelişmeleri ve Avrupa Birliğine uyum sreci
kapsamında T
ürk Standartları Enstitüsü TS-EN-ISO 9000 Kalite Yönetim ve TS-EN-ISO 14000 Çevre Yönetimi Belgelendirme hizmetlerine ilaveten “İş Sağlığı ve Güvenliği
(OHSAS- TS 18001)-ile Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP- TS 13001)
Yönetim Sistemlerinin Belgelendirme ve eğitim hizmetlerini de y
ürütmektedir.

ISO Nedir?


1947 yılında kurulan ve yaptığı standardizasyon çalışmaları sonucu sanayiye, ticarete ve tüketicilere katkılar sağlayan ISO (International Organization for standardization) uluslararası standart organizasyonudur. TSE, ISO’nun üyesi ve Türkiye’deki tek temsilcisidir.

ISO'nun tanımı : ISO, International Organization for standardizasyon' un kısa
yazılışıdır. Yani, uluslararası standardizasyon örgüt
ünün oluşturduğu bir kalite yönetim standardıdır. ISO 9001 Belgesi ise ilgili kuruluşun ürün veya hizmetlerinin uluslararası kabul görmüş bir yönetim sistemine uygun olarak sevk ve idare edilen bir yönetim anlayışının sonucunda ortaya konduğu ve dolayısı ile kuruluşun ürün ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanabileceğinin güvencesini belirler.
ISO 9001 ise etkin bir kalite yönetim sistemini tanımlayan bir standarttır. Kuruluş, bu standardın şartlarını sağladığında ISO 9001 Belgesi’ni alabilir. Belge, kuruluşun
ürün ve hizmetlerinin uluslararası kabul görmüş bir standarda uygun olarak üretildiğini gösterir.
Standart merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde yer alan ve 90’dan fazla ülkenin
üye olduğu Uluslararası Standardizasyon Örgütü (International Organization of standardization–IOS) tarafından geliştirilmiştir. Belgelendirme şirketlerini yetkilendirme yetkisi, üye ülkelerin akreditasyon kurullarına verilmiştir. Türkiye’deki akreditasyon yetkisi TÜRKAK'a verilmiştir.
Farklı
ülkelerde veya bölgelerde benzer teknolojiler için geliştirilen farklı standartlar zaman zaman "ticaret için teknik engel" olarak kullanılmaktadır. İşte ISO' nun günümüzdeki en önemli işlevi ISO 9000 kalite yönetim standartları ve diğer ürün standartları gibi uluslararası kabul görmüş standartlar hazırlayarak ticaretin önündeki bu tip teknik engelleri ortadan kaldırmaktır.

ISO9000 Nedir?
Organizasyonların m
üşteri memnuniyetinin artırılmasına yönelik olarak kalite yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesi konusunda rehberlik eden ve ISO tarafından yayımlanmış olan bir standartlar bütünüdür.

ISO 9001 nedir?
Kalite yönetim sistemlerinin kurulması esnasında uygulanması gereken şartların tanımlandığı ve belgelendirme denetimine tabi olan standarttır. Verilen belgenin adıdır.

ISO 9001:2000 nedir? 
ISO 9000 standardı, her 5 yılda bir ISO tarafından gözden geçirilmekte ve uygulayıcıların görüşleri ve ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli revizyonlar
yapılarak yeniden yayımlanmaktadır. 2000 rakamı, bu revizyonun 2000 yılında yapılıp yayınlandığını gösterir versiyon tarihidir (ISO 9001:2000 versiyonu)


EN Nedir?(Europeane Norm)
Avrupa Standartlarının kısaltmasıdır. EN, Avrupa Birliğinde Standartlar arasında harmonizasyonu sağlamak için oluşturulmuştur.

Avrupa Standardı (EN)
Avrupa Birliği (AB) Standartları (EN), Avrupa Standardizasyon Kuruluşları
tarafından hazırlanan standartlardır. İlgili kuruluşların gör
üşü alınmak üzere taslak hâlinde olan EN standartları prEN olarak tanımlanır.

Uyumlaştırılmış Standart
Avrupa Birliği standardını uyumlaştıran ulusal standarttır.
Yetkili Ulusal Standardizasyon Kuruluşu tarafından EN standardı uyumlaştırılarak ulusal standart olarak hazırlanır ve yetkili ulusal kuruluş tarafıntarafından referanslarıyla (numarası, adı vs.) yayımlanır.

AB Standardı ve Uyumlaştırılmış Sandardın oluşumuyla ilgili işlemler aşağıdaki
gibidir:


-Üye devletlerle yapılan danışmaların ardından ilgili AB Standardizasyon
Kuruluşuna Komisyon tarafından bir görevlendirme yapılır.


-AB Standardizasyon Kuruluşu;
Görevi kabul eder.
Çalışma programı hazırlar.
Teknik komite standart taslağı hazırlar.
Ulusal Standardizasyon Kuruluşları ile kamuoyu araştırması yapılır.
Teknik komite, taslak hakkındaki görüşleri değerlendirir.
Ulusal Standardizasyon Kuruluşları taslağı oylar.
AB Standardizasyon Kuruluşları taslağı oylar.
AB Standardizasyon Kuruluşları, standardı komisyona referans numarasıyla
iletir.
Komisyon, standartları referans numaralarıyla yayımlar.
Ulusal Standardizasyon Kuruluşları, Avrupa Standardını uyumlaştırır.
Ulusal yetkili kuruluşlar, standartları referans numarasıyla yayımlar.
Uygulamada standardın durumu çok önemlidir. Standardın y
ürürlükten kalkması, düzeltilmesi ve değişmesi gibi süreçlerin yakından takip edilmesi
gerekir.


Standardın durumuyla ilgili CENELEC dokümanlarında kullanılan kısaltmalar:

DOR (Date of Ratification): Onaylanma tarihi. Yeni bir stanadardın CENELEC’ de
onaylanma tarihi.
DOA (Date of Announcement): Duyuru tarihi. Ulusal Standardizasyon Kuruluşlarının yeni standartla ilgili duyuru yaptıkları tarih.
DOF (Date of Publication): Yayım tarihi. Yayım veya eş değer bir ulusal standardın
onaylandığı tarih.
DOW (Date of Withdrawal): Geri çekilme tarihi. Gereklere uygun olmayan bir standardın y
ürürlükten kaldırılma tarihi.
DOC (Date of Cessation): Bitiş tarihi. Bu tarihten itibaren yerini alacak standardın
uygunluğu kabul edilir. Genelde DOC ve DOW tarihleri yeni standardın DOR tarihinden itibaren belli s
üre geçerliliğini korur.

Avrupa Standardizasyon Kuruluşları:
-CEN : Avrupa Standardizasyon Komitesi (Comité Européen de Normalisation).
Merkezi Brüksel'dedir. AB ve EFTA'ya (Avrupa Serbest Ticaret Birliği)
üye
ülkelerin Ulusal Standardizasyon Kuruluşlarının asıl
üyelerini oluşturduğu ve
Bulgaristan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Litvanya, Polonya,
Romanya, Slovakya, Slovenya ve T
ürkiye'nin Ulusal Standardizasyon
Kuruluşlarının gözlemci statüsünde katıldıkları örgüttür.
- CENELEC: Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (Comité
Européen de Normalisation de Electrotechnique). Merkezi Brüksel'dedir. AB ve
EFTA'ya (Avrupa Serbest Ticaret Birliği)
üye ülkelerin Ulusal Elektroteknik
Kuruluşlarının asıl üyelerini oluşturduğu ve Çek Cumhuriyeti, Macaristan,
Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Türkiye'nin Elektroteknik
Kuruluşlarının gözlemci stat
üsünde katıldıkları örgüttür.
- ETSI: (European Telecommunication Standards Institute): Avrupa
Telekomünikasyon Standartlar Enstit
üsü. 28 Avrupa ülkesi üyedir.
Bazı
ülkelerin ulusal standardizasyon kuruluşlarının kısaltmaları:
- AENOR (Asociación Española de Normalización y de Certificación): İspanya
Standardizasyon Örgüt
ü
- AFNOR (Association Française de Normalisation): Fransız Standardizasyon
Örgüt
ü
- BSI (British Standards Institution): İngiliz Standartlar Enstitüsü
- DIN (Deutsches Institut für Normung e.V.): Alman Standart Enstitüsü
- DS (Dansk Standardiseringsraad): Danimarka Standardizasyon Kuruluşu
- IBN (Institut Belge de Normalisation): Belçika Standardizasyon Enstitüsü
- IPQ (Instituto Portugues da Qualidade): Portekiz Standardizasyon Enstit
üsü
- NNI (Nederlands Normalisatie-Instituut): Hollanda Standardizasyon Enstitüsü
- NSAI (The National Standards Authority of Ireland): İrlanda Ulusal Standart
Kuruluşu
- NSF (Norges Standardiseringsforbund): Norveç Standart Kuruluşu
- ON (Österreichisches Normungsinstitut): Avusturya Standardizasyon Enstit
üsü
- SDS (Suomen Standardisoimisliitto r.y.): Finlandiya Standardizasyon Enstitüsü
- SIS (Swedish Institute of Standards): İsveç Standart Enstitüsü
- SNV (Schweizerische Normen-Vereinigung): İsviçre Standardizasyon Örgütü
- UNI (Ente Nazionale Italiano di Unificazione): İtalyan Standardizasyon Örgütü
CE işareti, ürünün Avrupa ürün mevzuatlarına uygunluğunu gösterir.

CE işareti 'Conformite European' kelimelerinin kısaltılmasıdır ve literatürdeki anlamı 'European Conformity', Avrupa normlarına uygunluktur. CE işareti, bir ürün ya da ürün grubunun, Avrupa Birliğinin sağlık, güvenlik, çevre ve tüketicinin korunması konusunda oluşturmuş olduğu, "ürün direktifleri" olarak anılan temel gerekliliklere uygun olduğunu gösterir. CE işaretini taşımayan ürünler, Avrupa Birliği ülkelerine giremez. Bu nedenle CE işareti, ürünlerin Avrupa Birliği iç pazarında serbestçe dolaşımına olanak veren bir "endüstriyel ürün pasaportu" olarak tanımlanabilir.
CE işareti, bir kalite markası değildir. CE işareti, herhangi bir yerden alınan marka
olmayıp imalatçı tarafından
ürüne/ambalaja/ilgili dokümana yapıştırılır.

CE İşareti Kullanımı
CE işareti, sadece direktiflerde belirtilen şartlara uygunluk sağlandığında ürünler
üzerinde kullanılabilir. Bu nedenle, ürünün özelliklerine göre mevcut direktifler incelenmeli ve hangi direktif veya direktiflerin geçerli olacağına doğru karar verilmelidir. Ürün üzerinde yer alan CE işareti, ürünün ilgili bütün direktiflere uygunluğunu gösterir.